Boeken Self-published

Recensie: Oorlogszone Zoo – Kevin Prenger

Er is ontzettend veel geschreven over de Tweede Wereldoorlog, maar nog nooit las ik iets over wat er gebeurde met de dieren tijdens deze afschuwelijke periode. Oorlogszone Zoo gaat over de Berlijnse dierentuin tijdens de periode dat Hitler aan de macht was. De dierentuin lag dichtbij het nazi-hoofdkwartier in de stad, waardoor de plek in het epicentrum lag van het oorlogsgeweld. 

Rijke historie
Vanaf halverwege de 19e eeuw werden in Europa de eerste zoölogische parken geopend – zo ook in Berlijn. Prenger neemt ons mee in de ontstaansgeschiedenis van de Berlijnse dierentuin, aan de rand van park Tiergarten. Steeds meer exotische dieren vinden hun weg naar Berlijn, vaak ontvangen als geschenk of als ruilmiddel. Ook bezoekers weten de dierentuin steeds vaker als attractie te vinden. Waren er in 1844 nog zo’n honderd bezoekers per dag, vier decennia later lag dit aantal al op ruim dertig keer zo veel. 

Wanneer Hitler in 1933 aan de macht komt, veranderen er een aantal dingen in de stad, zo ook in de zoo. Allereerst worden de Joodse leden van de raad van toezicht en aandeelhouders onder druk gezet om af te treden. In 1938 lukt dat en wordt er vol trots wereldkundig gemaakt dat Joden geen invloed meer binnen de dierentuin hebben. In 1939 worden zelfs alle Joden de toegang tot de dierentuin ontzegt. 

Bombardementen zorgen voor chaos
In 1941, wanneer de oorlog al even aan de gang is, wordt de Berlijnse dierentuin voor het eerst geraakt door bommen. De schade bleef beperkt; ruim twee jaar later zou de dierentuin haar zwaarste luchtaanval voor de kiezen krijgen. Prenger vertelt over de chaos en vernieling die na de bombardementen ontstaat. Ook het gebrek aan voedsel en water vormt tijdens de oorlogsjaren voor dieren en hun verzorgers een steeds groter wordend probleem. 

Toch blijkt uit Oorlogszone Zoo dat de dierentuin belangrijk was voor veel mensen. Met gevaar voor eigen leven werden de dieren soms gevoerd en verzorgd. De dierentuin was echter ook een schuilplaats voor veel dierenverzorgers en hun familie tegen het oorlogsgeweld. 

Na de oorlog kreeg de dierentuin te maken met Sovjets en de enorme schade die de oorlog had aangericht. Ondanks dat de dierentuin snel zijn deuren weer opende, zou het nog jaren duren voordat alle schade was hersteld. 

Wat gebeurt er met dieren als het oorlog is?
Prenger belicht met Oorlogszone Zoo een heel andere kant van de Tweede Wereldoorlog. Voordat ik dit boekje onder ogen kreeg, heb ik nog nooit stilgestaan bij wat er gebeurt met dieren die zich middenin oorlogsgeweld bevinden. In de Berlijnse dierentuin overleefden uiteindelijk amper honderd van de 3500 dieren. Sommigen dieren werden door de voedseltekorten zelfs opgegeten. 

Oorlogszone Zoo geeft een  waardevol inkijkje in de gevolgen van dit onderbelichte oorlogsgeweld. Ondanks dat er veel documentatie verloren is gegaan, weet Prenger een rijke geschiedenis te schetsen van de Berlijnse zoo. In het boek zijn zelfs een flink aantal foto’s opgenomen, die het verhaal een stuk levendiger maken. Helaas staan alle foto’s aan het einde; wanneer deze bij het verhaal waren geplaatst, had dat het boek zeker versterkt. 

Zelfs als je niet perse geïnteresseerd bent in de Tweede Wereldoorlog of in dieren(tuinen), zoals ik, is Oorlogszone Zoo een aanbeveling. Het boekje is kort en informatief, maar ook heel boeiend en pakkend geschreven. Het staat vol feitjes en historische details. En er is zelfs een hoofdstuk over andere dierentuinen die in de vuurlinie hebben gestaan – waaronder ‘onze’ Rotterdamse Diergaarde Blijdorp. Een aanrader!

Oorlogszone Zoo
Kevin Prenger
januari 2016
103 bladzijden
Paperback: €17,95
Ebook: €5,75
Brave New Books

Koop bij bol.com

 

Ik heb dit boek ontvangen van de auteur. 

 

 

4

Oorlogszone Zoo - Kevin Prenger

Oorlogszone Zoo vertelt de aangrijpende geschiedenis van de Berlijnse dierentuin en zijn medewerkers en dieren in oorlogstijd en tijdens de nazi-dictatuur. Het is een verhaal over dierenliefde en menselijke overlevingskracht. Een eerbetoon aan de opkomst, ondergang en herrijzenis van het historische en maatschappelijke icoon dat de Berlijnse dierentuin nog steeds is.

Leave a Reply