Boeken Self-published

Recensie: Kerstmis onder vuur – Kevin Prenger

Kerstmis vieren in vrede en overvloed is voor velen een vanzelfsprekendheid. Cadeautjes onder de kerstboom, de koelkast vol met lekkers en tijd doorbrengen met naasten… In oorlogstijd is dat wel anders. Kevin Prenger laat in Kerstmis onder vuur zien hoe Kerst over de hele wereld gevierd werd tijdens de Tweede Wereldoorlog. Zowel binnen als buiten Europa, aan het front, in de concentratiekampen én bij de achterblijvers.

 

Hoe vier je feest tijdens oorlog?

Prenger is expert in het vertellen van de onbekende aspecten en verhalen uit de Tweede Wereldoorlog. In zijn eerdere boek Oorlogszone zoo focuste hij zich op de impact van de oorlog op de Berlijnse dierentuin. Nu laat hij de impact van de oorlog op Kerstmis zien.

In overzichtelijke hoofdstukken die elk een jaarlijkse Kerstmis beslaan, van 1939 (en eerder) tot 1945 (en later), neemt Prenger ons mee door de Kerstdagen. Geen detail blijft onvermeld: van hoe de winkelstraten versierd zijn tot welke muziek er werd gedraaid. Kerstmis onder vuur staat vol persoonlijke verhalen, die komen uit briefwisselingen met achterblijvers of van soldaten die het na de oorlog konden navertellen. Ook zijn er dagboekfragmenten die inzicht geven in wat er tijdens de Kerstdagen bijvoorbeeld op het menu stond en welke cadeautjes er waren.

 

Rijke geschiedenis

Kerstmis onder vuur biedt een schat aan informatie over de mens tijdens de Tweede Wereldoorlog. Een oorlog die de meesten van ons alleen kennen uit geschiedenisboeken vol gortdroge feiten, maar in dit boek ineens gezichten, namen en verhalen krijgt. Van Hitler en Goebbels tot onbekende soldaten en officieren: allemaal vierden ze het Kerstfeest jaar na jaar op hun eigen manier. Soms met een kerstboom, een pakket van het thuisfront of juist afgezonderd – ondanks de vaak erbarmelijke omstandigheden, blijken de Kerstdagen toch voor velen een lichtpuntje. Ook als ze vaak duizenden kilometers van huis zijn en ondanks het schrijnende gevoel van gemis van naasten.

Met het verstrijken van de tijd verminderd de feestelijke sfeer van de Kerstdagen. Veel voedsel gaat op rantsoen en grondstoffen worden schaars, omdat ze worden gebruikt voor de oorlogsindustrie. Cadeautjes zijn nauwelijks te koop en anders niet te betalen. Je ziet hier wel verschillen tussen continenten – Azië, Amerika, Europa – en Prenger weet de impact van de oorlog op iedere plek goed weer te geven. Je kunt je goed voorstellen hoe het voelt om Kerst te vieren zonder vader aan de eettafel, aan het front, op een schip of als krijgsgevangene.

 

Persoonlijk en toch werelds

Er is zoveel te vertellen over dit boek, omdat het bol staat van de informatie. Over kerstmuziek die tijdens de oorlog werd geschreven en die we vandaag de dag nog steeds op de radio horen. Maar ook over de mannen die in mijn woonplaats het Hollands Diep probeerden over te steken naar de geallieerden. Over de families die soldaten thuis uitnodigden om Kerstmis mee te vieren en de vele burgers en soldaten die nooit meer thuis kwamen.

Wat Kerstmis onder vuur daarnaast uniek maakt, is de rijke informatie van over de hele wereld. Prenger richt zich niet alleen op Europa, maar juist ook op Amerika, Japan en Noord-Afrika. Zelfs kleine eilandjes in de Atlantische Oceaan, waar soldaten waren gestationeerd, komen aan bod als het gaat om de Kerstdagen.

 

Om langzaam tot je door te laten dringen

De tekst wordt hier en daar afgewisseld met foto’s en prenten. Dit is niet alleen ondersteunend aan het verhaal, maar ook een fijne onderbreking van de soms enorme lappen tekst. De hoeveelheid informatie is hier en daar wat overweldigend, wat Kerstmis onder vuur een boek maakt dat je langzaam tot je door moet laten dringen. Dat blijkt ook wel uit de bijna 900 bronnen die gebruikt zijn en vermeld staan achterin het boek.

Kerstmis onder vuur biedt een schat aan informatie over Kerstmis tijdens de Tweede Wereldoorlog. Een boek wat veel inzicht geeft en dat je, door de persoonlijke verhalen, nog lang bij zal blijven.

 

Kerstmis onder vuur
Kevin Prenger
oktober 2018
350 bladzijden
Paperback: €26,50
Hardcover: €37,50
Brave New Books

 

Ik heb dit boek van de auteur ontvangen.

 

 

4.5

Kerstmis onder vuur - Kevin Prenger

Stalingrad, kerst 1942. Geplaagd door snerpende kou en het zenuwslopende geluid van mortierinslagen zongen Duitse soldaten kerstliederen. Ze aten hun schamele rantsoenen, verlangend naar gedekte kersttafels en ovengebraad. Op Guadalcanal in de Stille Oceaan aten Amerikaanse mariniers diezelfde kerst ingevlogen kalkoen, als ze respijt hadden van de bloedige strijd tegen fanatieke Japanners. Onder een heldere sterrenhemel pinkten ze tijdens de mis een traantje weg, denkend aan hun familie thuis.

Ook in schuttersputjes in de Ardennen en aan boord van marineschepen werd kerst gevierd, hoe erbarmelijk de omstandigheden ook waren. Datzelfde gold voor het thuisfront, waar vieringen noodgedwongen plaatsvonden in Berlijnse schuilkelders of Londense metrostations. Krijgsgevangenen keken uit naar kerstpakketten van thuis. Zelfs in naziconcentratiekampen putten gevangenen hoop uit het kerstfeest, al ging hun lijden onverbiddelijk door.

Kerstmis onder vuur vertelt over de omstandigheden waaronder tijdens de Tweede Wereldoorlog kerst werd gevierd, door militairen, burgers en kampgevangenen. Te midden van het oorlogsgeweld bleef Kerstmis een hoopvol baken van westerse beschaving.

  1. Leesje | Nieuwe boeken | december

    1 december 2019 at 05:26

    […] het lezen van Kerstmis onder vuur  ben ik oorlogsverhalen meer leren waarderen. Daarom staat Het laatste jaar van de oorlog deze maand […]

Leave a Reply