Boeken Werk

Recensie: Hoe raak je ze kwijt? – Joep Schrijvers

Als je erop gaat letten, zul je zien hoeveel voorbeelden van slecht leiderschap je dagelijks tegenkomt. Het zijn bijvoorbeeld de (politieke) leiders in het nieuws met hun fraude, gesjoemel, nalatigheid en vriendjespolitiek. Maar ook dat clusterhoofd op kantoor die niets lijkt te weten van privacy en aanbestedingsregels, maar zich vooral bezighoud met belastingtrucs en machtsmisbruik. Op welke schaal je het ook bekijkt, die slechte managers en ontspoorde leiders zijn de nachtmerrie van iedereen. We zijn ze liever kwijt dan rijk. Maar hoe verhinder je dit soort slecht leiderschap?

Goede vs slechte leiders
Joep Schrijvers neemt je mee in de wereld van deze falende leiders. Goed leiderschap is volgens hem ethisch, effectief, efficiënt, egalitair en eindig. Ze streven algemene welvaart, vrede en voorspoed na. Slecht leiderschap is onethisch, falend, verkwistend, autoritair en voor de eeuwigheid. De ontspoorde leider gaat niet voor het algemene belang en het hoogste goed, maar om de eigen zakken te vullen.

Deze falende leiders zijn onder te verdelen in verschillende types, zoals de Messias, de narcist en de procedurefetisjist. We vinden ze in allerlei branches, van de zorgsector tot in de bankenwereld. Schrijver zet uiteen hoe dit soort leiders kunnen ontsporen. Ze leiden bijvoorbeeld aan morele blindheid, ongetemde driften of succesverslaving. Maar het probleem ligt zeker niet alleen bij de leider zelf, ook hun volgelingen, slecht toezicht en falende (bedrijfs)culturen dragen hieraan bij. Aan de hand van voorbeelden uit het heden en verleden wordt geïllustreerd hoe dit er in de praktijk uitziet.

Tot slot volgt een soort EHBO-doos voor de leider, met daarin de handvatten voor wat hij zelf kan doen om zijn gedrag niet te laten verloederen tot het niveau van een ontspoorde leider. En mocht dat geen zoden aan de dijk zetten, dan is het aan ‘het volk’ om een strategie te kiezen om de slechte leider definitief kwijt te raken.

Bij vlagen cynisch en hoogdravend
De lelijke kanten van leiderschap worden in Hoe raak je ze kwijt? in het volle licht gezet. En er zijn nogal wat manieren waarop een leider uit de bocht kan vliegen. Schrijvers laat zien dat ontspoorde leiders van alle tijden zijn en in verschillende verschijningsvormen de kop opsteken. Wat vooral duidelijk wordt is dat het kwijtraken van deze ontspoorde leiders nog niet zo simpel is. Het zijn vooral hun volgelingen en toezichthouders die moeten interveniëren als ze kwalijk gedrag waarnemen. Daar wordt in het boek voldoende over geschreven, maar het is de vraag of de lezer voldoende houvast krijgt om ook concreet aan de slag te kunnen.

Schrijvers bewaart namelijk het meest praktische van Hoe raak je ze kwijt? tot de appendix: een checklist voor slecht leiderschap. De kern van het boek lijkt een beetje verloren te gaan in de overkill aan informatie die, ondanks de heldere opbouw, aanvoelt als één lange uiteenzetting. Misschien komt het door de toon van Schrijvers, die bij vlagen cynisch en hoogdravend te noemen is. Aan de inhoud ligt het niet, maar het is lastig om lekker in het verhaal te komen en alles goed te onthouden. Dit zorgt ervoor dat Hoe raak je ze kwijt? wel de diepte raakt, maar vooral theoretische handvatten biedt.

 

Hoe raak je ze kwijt?
Joep Schrijvers
februari 2017
203 bladzijden
Hardcover €19,95
Ebook €9,99
Scriptum

 

 

 

 

2

Hoe raak je ze kwijt? Joep Schrijvers

Fraude, corruptie, machtsmisbruik en gesjoemel komen in de samenleving meer voor dan ons lief is. In zijn boek Hoe word ik een rat? deed Joep Schrijvers het repertoire van de ‘rat’ uit de doeken. Daarin ging het over het politieke spel dat in kantoren van hoog tot laag – door managers én medewerkers – wordt gespeeld. In zijn nieuwe boek richt hij zijn pijlen op leiders en managers die hun macht in de hoogste versnelling misbruiken, maar spaart hij ook de volgers, medewerkers, niet.

Waarom worden sommige leiders en managers corrupt en wreed, en blijven andere de mildheid en redelijkheid zelve? Hebben zij last van dominante alfa-genen, een verstoorde jeugd, ongetemde driften, maken zij denkfouten of zijn ze verslaafd aan hun succes?

Waarom slikken wij ons commentaar in als we de baas, de leider, verkeerde dingen zien doen? Hoe ongehoorzaam zijn we als dat echt moet? Als puntje bij paaltje komt mopperen boze burgers, medewerkers, klanten, studenten, patiënten, huurders en aandeelhouders als pruilende peuters op al het onrecht dat hun wordt aangedaan.

Toezichthouders dragen mede schuld aan de ontsporing van onze leiders en managers. Te veel nevenfuncties, geen verstand van zaken, inteelt en onkritisch groepsdenken, dubbele petten en een groot gebrek aan moed. Toezichthouden is meer dan een gezellig tijdverdrijf. Ook zijn er allerlei culturen en structuren die slechte leiders en managers niet corrigeren en zelfs voortbrengen.

Gelukkig kunnen we aan de hand van dit boek ontsporing in een vroegtijdig stadium herkennen en er iets aan doen! Er wordt een aantal technieken besproken die beginnen met welwillende en constructieve maatregelen – het aspirientje bij beginnende hoofdpijn – en eindigen met grootschalig vreedzaam verzet – de intensive cure.

De vraag is niet: Hoe krijg je goede leiders? De vraag moet zijn: Hoe komen we van slechte leiders af?!

Leave a Reply